افراد چاق یا دارای اضافه وزن مبتلا به دیابت نوع 2 درمعرض خطر بیشتری برای ناهنجاریهای مغزی هستند
27 آوریل 2017- نتایج یک تحقیق جدید که در مجله‌ی Diabetologia منتشر شده است، نشان می دهد افراد دارای اضافه وزن یا چاق که در مراحل اولیه‌ی ابتلا به دیابت نوع 2 هستند به ناهنجاریهای شدیدتر و پیشرونده تری در ساختار مغزی و عملکرد شناختی خود نسبت به افراد دارای وزن طبیعی، مبتلا می شوند.
محققان موسسه‌ی Hanbyul Cho در دانشگاه یوتا و محققان موسسه‌ی Ewha Brain از دانشگاه Ewha Womens در سئول به بررسی تأثیرات اضافه وزن یا چاقی بر ساختار مغز و عملکرد شناختی افراد در مراحل ابتدایی ابتلا به دیابت نوع 2 پرداختند.
دیابت نوع 2 یک بیماری مزمن است که خطر مشکلات سلامت را در چندین ارگان در سراسر بدن افزایش می‌دهد، عوارض دیابت در مغز سبب تسریع اختلال شناختی و افزایش خطر زوال عقل می‌گردد. در حالیکه مکانیسم دقیق تأثیر دیابت نوع 2 بر مغز به طور کامل مشخص نشده است، چندین عارضه‌ی جانبی متابولیکی از جمله مقاومت به انسولین، کنترل ضعیف قندخون و التهاب به عنوان علل اصلی معرفی شده‌اند.
چاقی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 ارتباط دارد و می‌تواند شروع آن تسریع کند. علاوه بر این اضافه وزن با اختلال در عملکرد متابولیکی فرد مرتبط است که بطور مستقل سبب بروز تغییراتی در مغز می شود که همچنین خطر ناهنجاریهای متابولیکی ناشی از دیابت نوع 2 را تشدید می‌کند، با این حال در مورد تأثیر اضافه وزن یا چاقی در حضور دیابت نوع 2 بر مغز اطلاعات کمی در دسترس است.
در این مطالعه گروهی متشکل از 150 فرد کره‌ای با سن 30 تا 60 سال انتخاب شدند، که شامل 50 فرد دارای اضافه وزن یا چاق مبتلا به دیابت نوع 2، 50 فرد دارای وزن طبیعی مبتلا به دیابت نوع 2 و 50 فرد غیر دیابتی دارای وزن طبیعی بودند. شرکت کنندگان از نظر سن و جنس در هر سه گروه با یکدیگر مطابقت داشتند و افراد مبتلا به دیابت از نظر مدت زمان ابتلا به این بیماری مشابه بودند. افراد مبتلا به عوارض مزمن دیابت یا مشکلات سلامت یا اختلالات عصبی یا روانی از این مطالعه حذف شدند. تمام افراد دیابتی شرکت کننده در این مطالعه، در طی 5 سال گذشته به این بیماری مبتلا شده بودند و تحت درمان با انسولین نبودند.
اطلاعات در مورد ساختار مغزی افراد شرکت کننده با استفاده از تصویربرداری رزونانس مغناطیس (MRI) گردآوری شد و ضخامت قشر مخ در تمام بخش‌ها اندازه‌گیری گردید. شرکت کنندگان همچنین تحت ارزیابی شناختی متشکل از آزمونهای حافظه، روانی حرکتی و سرعت و عملکرد اجرایی که تأثیر دیابت نوع 2 بر آنها شناخته شده است، قرار گرفتند.
نتایج این ارزیابی‌ها نشان داد که ضخامت ماده‌ی خاکستری در افراد دیابتی نسبت به گروه کنترل (افراد غیر دیابتی) در بخشهایی از ناحیه‌ی گیجگاهی، prefrontoparietal و اکسیپیتال (پس‌سری) کمتر است. نازک‌تر شدن قشر تمپورال و کورتکس حرکتی در افراد دارای اضافه وزن یا چاق مبتلا به دیابت در مقایسه با افراد دیابتی دارای وزن طبیعی مشهود بود.
محققان همچنین تغییرات خاصی را در منطقه‌ای کشف کردند که نشان می‌داد لوب تمپورال نسبت به اثرات ترکیبی ابتلا به دیابت نوع 2 و اضافه وزن یا چاقی آسیب پذیری بیشتری دارد.
مطالعات پیشین نیز نشان داده‌اند که اضافه وزن یا چاقی یا دیابت نوع 2 هر دو بطور مستقل از یکدیگر، خطر زوال عقل را افزایش می‌دهند. آتروفی لوب تمپورال به عنوان اولین تغییرات قابل مشاهده در مقیاس بزرگ در ساختار مغز بیماران مبتلا به آلزایمر شناخته شده است. تغییرات مشاهده شده در لوب تمپورال در این مطالعه، ممکن است نشانه ای از چگونگی ارتباط اضافه وزن / چاقی و ابتلا به دیابت با خطر ابتلا به دمانس یا زوال عقل باشد.
در دستورالعمل‌های فعلی سازمان بهداشت جهانی(WHO) طبقه بندی افراد دارای اضافه وزن و یا چاق بدون در نظر گرفتن منشاء قومی آنها و تنها بر اساس شاخص توده‌ی بدنی صورت می‌گیرد، اما در این مطالعه اشاره شده است که افراد آسیایی نسبت به افزایش اندک BMI حساسیت بیشتری داشته و آسیب پذیرتر هستند و نسبت به اقوام دیگر در معرض خطر بالاتری برای دیابت نوع 2 قرار دارند. این آسیب پذیری ممکن است با تفاوت‌های این افراد در سطح سلولی و همچنین تمایل آنها به سمت مقاومت به انسولین حتی در افراد لاغر، مرتبط باشد، به همین دلیل نویسندگان این مقاله تاکید کردند که تفاوت‌های قومی در آسیب پذیری مغزی به دلیل دیابت نوع 2 و چاقی به هنگام تفسیر نتایج آنها باید در نظر گرفته شوند.
نویسندگان مقاله همچنین خاطر نشان کردند که تغییرات مرتبط با مدت زمان بیماری بر ضخامت قشر مخ و یکپارچگی ماده‌ی سفید در افراد دارای اضافه وزن یا چاق مبتلا به دیابت نوع 2 نسبت به افراد دارای وزن نرمال برجسته‌تر است. روند مشابهی نیز در عملکرد روانی حرکتی و سرعت مشاهده گردید. این یافته‌ها نشان می‌دهد که وضعیت بدن ممکن است نقشی اضافه تر بر تغییرات مغزی و شناختی مرتبط با دیابت نوع 2 داشته باشد.
محققان افزودند: یافته‌های ما بر نیاز به انجام اقدامات زود هنگام با هدف کاهش عوامل خطر برای اضافه وزن یا چاقی برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به منظور پیشگیری از تغییرات در ساختار مغز و کاهش فعالیت شناختی تاکید دارد.
نویسندگان تاکید کردند که مدیریت مقاومت به انسولین در مراحل اولیه‌ی دیابت نوع 2 ممکن است بیشتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، مهم باشد.
آنان هشدار دادند که در این مطالعه افراد غیر دیابتی دارای اضافه وزن یا چاق شرکت نداشتند، بنابراین آنها نمی‌توانند اثرات اضافه وزن یا چاقی را بطور کاملاً مستقل از دیابت نوع 2 بر متابولیسم مغز و اندازه‌گیریهای شناختی بررسی کنند. محققان خواستار انجام مطالعات بیشتری با استفاده از یک چارچوب دقیق‌تر برای بررسی مستقل و ترکیبی (افزودنی، هم افزایی و یا تعاملی) اثرات دیابت نوع 2 و چاقی یا اضافه وزن بر مغز شدند.
نویسندگان مقاله نتیجه‌گیری نمودند که افزایش آگاهی از خطر مرتبط با اضافه وزن یا چاقی برای پیشگیری و مدیریت آتروفی مغزی و اختلال شناختی مرتبط با دیابت نوع 2، در مراحل ابتدای ابتلا به دیابت نوع 2 ضروری است.
منبع و سایت خبر:
Diabetologia, 2017; DOI: 10.1007/s00125-017-4266-7
www.sciencedaily.com/releases/2017/04/170427182533.htm